WIOSNA POD CYPRYSAMI
W kurortach w pobliżu Limassol już w maju można kąpać się w morzu. Jest gorąco jak w Polsce w samym środku upalnego lata
Kiedy samolot wyląduje w Larnace i otworzą się drzwi, od razu czuje się na twarzy cypryjski wiatr - i ciepło. Pomarańczowe gaje, lazurowe morze i starożytne zabytki Cypru najlepiej oglądać wiosną, gdy wyspa jeszcze się zieleni i łatwiej o spokojne miejsce na plaży oraz tańszy hotel.
Podzielona stolica
Zwiedzanie wyspy rozpoczyna się zwykle od Nikozji (Lefkozji), ostatniej podzielonej stolicy Europy. "Zielonej linii", która od inwazji tureckiej w 1974 r. rozgranicza zamieszkaną przez Greków cypryjskich Republikę Cypru i Turecką Republikę Północnego Cypru, strzegą wojska ONZ, zasieki z drutu kolczastego, czasem barykady ze starych beczek po paliwie.
Po stronie greckiej arteria tętni życiem.
W części kontrolowanej przez Turków kwartał za linią demarkacyjną jest bezludny. Na budynkach bez okien straszą wyblakłe szyldy. Gdy na nie spoglądam, muezin z pobliskiego meczetu właśnie wzywa wiernych na modlitwę.
Najlepszy widok na turecką stronę miasta roztacza się z tarasu w pobliskim domu towarowym Ermes. Można stąd zobaczyć m.in. ogromną północnocypryjską flagę ułożoną przez Turków z białych kamieni na pobliskich wzgórzach.
Kilkusetmetrowy symbol działa na Greków jak płachta na byka. Ze strony greckiej na turecką można przechodzić, ale wieczorem trzeba wracać z powrotem.
W Nikozji warto odwiedzić Muzeum Cypryjskie. Można w nim obejrzeć m.in. wymalowaną w geometryczne wzory miejscową ceramikę: od lampek oliwnych aż po wielkie amfory. Największe wrażenie robi starożytna cypryjska armia terakotowa, w której każdy z kilkuset wojowników jest inny.
Wielu żołnierzy ma ręce na temblakach i opatrunki. Wśród krętych uliczek dzielnicy Laiki Geitoniawarto odszukać sklep Heleny (Helen's shop). Jego właścicielka wraz z całą rodziną robi słynne cypryjskie koronki, tzw. lefkaritika (nazywane tak od słynącej z ich wyrobu miejscowości Lefkara).
Misterne, bardzo delikatne serwetki kobiety dziergają igłą. - Niektórym klientom tak się podobają, że oprawiają je w ramki i wieszają jak obrazki - mówi z dumą Helena. Najmniejsze dzieła można kupić już za 2,5 funta.
Bogini z morskiej piany
Leżące na południowym wybrzeżu Limassol (Lemesos), największy na Cyprze kurort i port, oferuje gościom ładne plaże i eleganckie hotele, głównie pięciogwiazdkowe. Idealnym celem na całodzienną wycieczkę jest Pafos, starożytna stolica Cypru. Po drodze z Limassol zwiedźmy Kourion ze świetnie zachowanym grecko-rzymskim teatrem z II w. p.n.e., położonym nad brzegiem morza.
W starożytnej budowli o doskonałej akustyce do dziś w sezonie organizowane są imprezy kulturalne. Jadąc dalej na zachód, choć na kilka minut trzeba przystanąć w Petra tou Romiou.
Jak głosi legenda, w tym malowniczym miejscu, przy wielkiej skale z piany morskiej narodziła się Afrodyta, bogini miłości i piękna. Stąd niedaleko już do Pafos, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Do największych skarbów miasta należą słynne, ogromne mozaiki dywanowe z III - V w. p.n.e., które zachowały się w willach Dionizosa, Tezeusza i Aiona.
Dzieła z tysięcy kamyczków w kolorze od zielonego przez brązy do czerwieni zaskakują urodą i dbałością o detal. Ogromny udział w ich odsłanianiu i konserwacji mieli polscy archeolodzy. Nieopodal znajdują się wydrążone w skałach wielkie "Groby Królewskie" z IV wieku p.n.e.
Mimo że pochowani są w nich jedynie wysocy dostojnicy, a nie władcy, zostały tak nazwane z powodu rozmachu i przepychu, z jakim je wykonano. Ich twórcy nie ograniczyli się do wykucia pieczar. W skomplikowanym systemie pomieszczeń znajdują się również schody, ozdobne kolumny i ściany działowe z kamiennych bloków.
Pobyt na Cyprze Polacy odlatujący samolotem do kraju zazwyczaj kończą w Larnace położonej nad malowniczym słonym jeziorem. Na jego brzegu, tuż przy lotnisku, jakby specjalnie na pożegnanie widać stada różowych flamingów i zabytkowy meczet Hala Sultan. Aż żal odlatywać.
AGNIESZKA SKIETERSKA
Rzeczpospolita, 2005r.
KUCHNIA CYPRYJSKA. Słodycz, która ścina z nóg
NAJSTARSZE WINO ŚWIATA
Tradycyjnym cypryjskim daniem jest mezze, zestaw kilku (czasem nawet 16!) przekąsek, które w niewielkich odstępach czasowych pojawiają się na stole. Nazwa jest jednak myląca, bo po "przekąskach" człowiek nie jest w stanie zjeść już nic więcej. Do wyboru mamy dwa rodzaje mezze: mięsne i rybne. W pierwszym spróbujemy różnych kotlecików, szaszłyczków i pierożków, które możemy zagryźć grillowanymi, ciemnymi oliwkami. W drugim nie powinny nas dziwić ryby zapiekane w cieście, ośmiornice i inne owoce morza. Bardzo smaczny jest też grillowany słony ser halloumi i sezamowa pasta tahina o konsystencji twarożku. Do tego koniecznie trzeba skosztować zivani, czyli wódki z winogron. Na deser idealnie nadaje się bardzo słodka kawa po cypryjsku podawana obowiązkowo ze szklaneczką zimnej wody lub kieliszek równie smacznej commandari, najstarszej marki wina na świecie! Spopularyzowanej na europejskich dworachkrólewskich w XII wieku przez krzyżowców. Z jej słodyczą trzeba jednak uważać, bo nadmiar, jak mówią Cypryjczycy, ścina z nóg i miesza w głowie. A mieszkańców wyspy lepiej nie denerwować, bo każdy dorosły mężczyzna rezerwista ma w domu karabin maszynowy i 60 naboi!
Agnieszka Skieterska
INTERNET
www.visitcyprus.org.cy - informacje o zabytkach, muzeach, galeria zdjęć
www.cypr.net.pl - hotele, bilety lotnicze
www.aspectsofcyprus.com - bardzo bogata multimedialna prezentacja Cypru
JAK DOLECIEĆ
Na Cypr latają z Polski dwaj przewoźnicy - cypryjskie linie Helios Airways i LOT. Oprócz nich czartery biur podróży. Lot trwa 4,5 godziny. - Helios Airways (www.flyhelios.com) Odloty z Warszawy do Larnaki (a także z Larnaki do Warszawy) dwa razy w tygodniu: w środy i soboty. Cena od 250 euro za przelot w dwie strony. - LOT (www.lot.pl) Wyloty z Warszawy do Larnaki we wtorki i w piątki. Ceny biletów od 1280 zł w dwie strony.
TYLE ZAPŁACISZ
- wynajęcie samochodu od 11 funtów/dzień
- wstęp do Muzeum Cypryjskiego 1,5 funta
- piwo w restauracji - 2 funty
- chleb - od 60 centów
- obiad w tawernie 3 -7 funtów
- wino 1,8 - 10 funtów
- kilogram pomarańczy od 0,2 funta
- siedmiodniowy pobyt w hotelu czterogwiazdkowym w Aya Napie, z przelotem - 1850 zł (w maju)
- Funt cypryjski to ok. 7 zł
<<< WSTECZ